రాగాలు తీసే రహదారి

సంగీత దర్శకుడు ఏ ఆర్ రెహమాన్ కు అరుదైన గౌరవం.

లాంగ్ డ్రైవ్ అయినా షార్ట్ డ్రైవ్ అయినా మనం ట్రావెల్ చేస్తున్నప్పుడు కార్లో మంచి పాటలు పెట్టుకుని వింటూ వెళ్తుంటే ఆ కిక్కే వేరు.. ఆ ఆహ్లాదమే వేరు.. మరి ఆ పాటలు మన వెహికల్ లో నుంచి కాకుండా రోడ్డే రాగాలు పలికిస్తే.. వావ్ అని నోరెళ్ళబెట్టాల్సిందే… ఇదెక్కడో ఫారిన్ లో వుండే రోడ్డు గురించి కాదు.. ముంబైలో ఇటీవలే ప్రారంభమైన భారతదేశపు మొట్టమొదటి “మ్యూజికల్ రోడ్” (Musical Road) గురించి ప్రతిష్టాత్మక కోస్టల్ రోడ్ (Coastal Road) ప్రాజెక్టులో భాగంగా ఈ వినూత్నమైన రోడ్డును మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి దేవేంద్ర ఫడ్నవీస్ ప్రారంభించారు. దక్షిణ ముంబైలోని నారిమన్ పాయింట్ (Nariman Point) నుండి వర్లీ (Worli) వైపు వెళ్లే మార్గంలో ఉన్న టన్నెల్ ను దాటిన తర్వాత ప్రియదర్శిని పార్క్ వద్ద ఉన్న ఈ మ్యూజికల్ స్ట్రిప్ సంగీతం వినిపిస్తుస్తుంది. ప్రఖ్యాత సంగీత దర్శకుడు రెహమాన్ కు ఆస్కార్ అవార్డు అందించిన ‘జై హో’ (Jai Ho) సాంగ్ ట్యూన్ వినిపిస్తూ ప్రయాణీకులను ఆశ్చర్య పరుస్తోంది. రోడ్డు ఉపరితలంపై నిర్దిష్ట దూరంలో అమర్చిన ప్రత్యేకమైన రంబుల్ స్ట్రిప్స్ (Grooves) కారణంగా వాహనం టైర్లు ఈ గీతలపై నుంచి వెళ్తున్నప్పుడు వచ్చే ప్రకంపనలు (Vibrations) సంగీత స్వరాలను సృష్టిస్తూ అందరిని ఆకట్టుకుంటున్నాయి.

హంగేరీ దేశ సాంకేతికతను ఉపయోగించి నిర్మించిన ఈ రోడ్ పై పాట స్పష్టంగా వినిపించాలంటే గంటకు 70 నుండి 80 కిలోమీటర్ల వేగంతో వాహనం వెళ్తేనే దీనిని మనం వినగలం. వెహికల్ స్పీడ్ తక్కువున్నా ఎక్కువున్నా ట్యూన్ ని మనం సరిగ్గా వినలేం. రోడ్డుపై ఒక క్రమ పద్ధతిలో ఏర్పాటు చేసిన చిన్న చిన్న గాడులపై (Grooves / Rumble Strips) కారు టైర్లు వేగంగా వెళ్లినప్పుడు కలిగే ఘర్షణ (Friction) వల్ల వచ్చిన ఒక ప్రత్యేకమైన శబ్దమే (Vibration) మనకు సంగీతంలా వినిపిస్తుంది. ఈ దూరాన్ని మిల్లీమీటర్లలో లెక్కించి, మ్యూజిక్ నోట్స్‌కు తగ్గట్టుగా రోడ్డును డిజైన్ చేస్తారు. ఐదు వందల మీటర్లు వుండే ఈ మ్యూజికల్ స్ట్రెచ్ కోసం బృహన్ ముంబై మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ (BMC) సుమారు రూ. 6.21 కోట్లు ఖర్చు చేసింది. ప్రయాణికులకు వినోదాన్ని అందించడంతో పాటు, వాహన చోదకులు ఒకే రకమైన సురక్షితమైన వేగంతో వాహనం నడిపేలా ప్రోత్సహించడం (Speed Discipline) ఈ ప్రాజెక్టు ప్రధాన లక్ష్యం. ఈ తరహా ప్రాజెక్ట్ ప్రస్తుతం భారతదేశం లో ఇదొక్కటే కాగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇలాంటి వినూత్నమైన రోడ్లు మరికొన్ని దేశాల్లో ఉన్నాయి.

జపాన్ లో ఈ తరహా మెలోడీ రోడ్స్ సుమారు 30కి పైగా ఉన్నాయి. మ్యూజిక్ రోడ్ల కాన్సెప్ట్‌లో జపాన్ నెంబర్ వన్ స్థానం లో ఉంది. ఈ ‘మెలోడీ రోడ్స్’ అక్కడ వాహన వేగాన్ని నియంత్రించడానికి నిర్మిస్తున్నారు.
దక్షిణ కొరియా లో కొన్ని ప్రాంతాల్లో మ్యూజిక్ రోడ్లను నిర్మించారు. కొన్ని చోట్ల ‘మేరీ హాడ్ ఏ లిటిల్ లాంబ్’ అనే ట్యూన్ వినిపిస్తుంది. ఇక అగ్ర రాజ్యం అమెరికా (USA): కాలిఫోర్నియాలోని లాంకాస్టర్‌లో ‘విలియం టెల్ ఓవర్చర్’ ట్యూన్ వినిపించే ఓ రోడ్డు ఉంది. అలాగే న్యూ మెక్సికోలో కూడా ఒక మ్యూజిక్ రోడ్డు ఉంది. ముంబై లో నిర్మించిన రోడ్ కి టెక్నికల్ సపోర్ట్ చేసిన హంగేరి లో హైవేపై వెళ్తుంటే ఆ దేశపు ప్రసిద్ధ జానపద గీతం వినిపిస్తుంది.
ప్రపంచంలోనే మొట్టమొదటి మ్యూజిక్ రోడ్డు (Asphaltophone) డెన్మార్క్ లో 1995లో ప్రారంభమైంది.